Opracowania

Podatek VAT na Ukrainie i w Polsce

Podatek VAT jest jednym z najważniejszych podatków na Ukrainie. Szacuje się, że stanowi on tam średnio 30-40% dochodów budżetu państwa. Podobnie jak w Polsce, jest to podatek pośredni i obrotowy, ale o ile w Polsce przedsiębiorcy są przyzwyczajeni do skomplikowanego sposobu jego naliczania i fakturowania, o tyle wchodząc na rynek ukraiński mają problemy ze znalezieniem się w tamtejszych realiach. Dokładna lektura ukraińskich aktów prawnych stanowi jednak minimum, by swobodnie poruszać się po tamtejszym rynku, bowiem to nie ustawy czy wydane na ich podstawie rozporządzenia, a decyzje organów podatkowych przesądzają o sytuacji prawnej podatnika. 

Jako przykład można podać obowiązek rejestracji przedstawicielstw podmiotów zagranicznych jako płatników VAT mimo braku regulacji ustawowych bądź brak możliwości przejścia przedsiębiorstwa, którego założycielem jest cudzoziemiec, na uproszczony tryb opodatkowania. 

Różnice w definicjach legalnych ukraińskiej ustawy o podatku od wartości dodanej

Nie znajdziemy w polskiej ustawie o podatku od wartości dodanej pojęcia „kredytu podatkowego” (który w Art. 1 pkt. 1.7 definiowany jest jako kwota, o którą płatnik podatku posiada prawo do zmniejszenia zobowiązania podatkowego za dany okres sprawozdawczy, (czyli mniej więcej odpowiednik polskiego prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego).

Kolejnym kłopotliwym pojęciem jest „płatnik podatku”, który przez ukraińską ustawę o podatku od wartości dodanej określany jest (w art. 1 pkt. 1.3) jako osoba, która zobowiązana jest do potrącenia oraz przekazywania do budżetu podatku zapłaconego przez kupującego lub osoba importująca towary na terytorium celne Ukrainy. Jest to zatem polski „podatnik”.

Podobnie, wyrażenie „odszkodowanie” kojarzy się Polakom ze świadczeniem otrzymanym za wyrządzoną szkodę lub krzywdę. Dlatego też mylące może być używany przez ukraińskie ustawodawstwo zwrot „odszkodowanie budżetowe” . Jest to kwota podlegająca zwrotowi dla płatnika podatku z budżetu w związku z nadwyżką w spłacie podatku, czyli nasz „zwrot podatku”. Podobnie wyraz „diler”, przez polskich przedsiębiorców utożsamiany raczej z człowiekiem handlującym danym produktem, (zazwyczaj samochodami), tak na potrzeby ukraińskiej ustawy o VAT rozumiany jest jako płatnik podatku (czyli polski podatnik) nabywający na podstawie dowolnej umowy cywilno-prawnej wyroby rzemieślnicze, przedmioty kolekcjonerskie lub antyki w celu ich dalszej odsprzedaży, niezależnie od tego czy występuje we własnym imieniu czy też osoby trzeciej.

Dziwić może też fakt nadania pewnym operacjom finansowym (przykładowo umowie factoringu) definicji legalnej, podczas kiedy w Polsce funkcjonuje wciąż jako umowa nienazwana.

Podmiot opodatkowania

Przedmiot opodatkowania i stawki

 Należy w tym miejscu zwrócić uwagę na 0 % stawkę podatkową dla eksportu– chodzi tu nie tylko o eksport towarów, ale i towarzyszących tym towarom usług. By eksport danej usługi opodatkowany był stawką zero musi ona być uznana za „usługę towarzyszącą”, tj. wartość (cena) tej usługi musi być wliczona do wartości danego towaru. Eksport pozostałych usług opodatkowany będzie na zasadach ogólnych.

 Podstawą opodatkowania w przypadku dostawy towarów lub usług, podobnie jak u nas, jest najczęściej umowna (kontraktowa) cena danego towaru lub usługi, zaś w przypadku importu deklarowana wartość celna. Art. 4 Ustawy o podatku od wartości dodanej Ukrainy dopuszcza dla określonych rodzajów transakcji również inne metody obliczenia podstawy opodatkowania.

Okresy rozliczeniowe i spłata podatku

Podsumowanie

Witwicka Marta

Ustawy - Opracowania